Pewnie zdarzyło ci się nie raz obudzić i od razu poczuć, że jesteś nie w porządku? Że coś zawaliłaś, choć jeszcze nie zdążyłaś nawet nalać sobie kawy? Mnie się to zdarzało często. Kiedyś! Najczęściej po spotkaniach z ludźmi, którzy mają taki specyficzny dar: potrafią jednym westchnieniem sprawić, że czułem się jak ostatni drań. „No tak, nie odezwałeś się…” – mówi ktoś niby mimochodem, ale w tonie, który sugeruje, że właśnie zabiłem i zjadłem na obiad jej psa.

I pojawiało się poczucie winy. Płacimy nim za rzeczy, które już się zdarzyły i których nie da się cofnąć. Bo czegoś nie powiedziałaś. Bo powiedziałaś za dużo. I co najgorsze – dajesz się na to nabrać. Wchodzisz w to jak w kałużę w białych trampkach. Czujesz się zobowiązana, żeby cierpieć. Bo podobno cierpienie to dowód, że ci zależy. Jeśli nie masz wyrzutów sumienia, to pewnie jesteś bezduszną socjopatką – tak mówią ludzie, którzy przykleją ci gotowe metki: nieobecna, samolubna, obojętna.

A właśnie nie! Troska to nie teatr z rekwizytami typu „cierpiąca mina” i „przepraszam, że żyję”. Nie myl troski z winą, a autentyczność z ciągłym przepraszaniem. Może nie trzeba każdego emocjonalnego westchnienia brać na swoje barki. Nie musisz dźwigać cudzych wyobrażeń o tym, jak powinnaś się zachować, żeby zasłużyć na medal „wrażliwego człowieka roku”. Poczucie winy to złodziej – kradnie ci chwilę obecną, szantażuje duszę i udaje, że to dla twojego dobra.

Mała historyjka. Nie odebrałem kilka telefonów, bo medytowałem, a wtedy telefon wyłączam. Następnego dnia czekała na mnie wiadomość: „Nie spodziewałam się tego po tobie. Widzę, że już nie jestem ważna”. No pięknie. W jednej chwili z medytującego gościa stałem się emocjonalnym terrorystą. Kiedyś natychmiast założyłbym sobie kaganiec winy. Ale teraz wiem, że naprawdę nie muszę przepraszać za to, że dbam o siebie i jestem szczęśliwy. Nie każda reakcja drugiej osoby jest moją odpowiedzialnością. Nie jestem cudzym sumieniem na etacie.

Prawdziwa troska nie potrzebuje dramatu. Nie musi boleć, nie musi wyglądać jak psychiczny akt pokuty. Nie musisz naklejać sobie metki: troskliwa. Najpiękniejszy gest troski zaczyna się nie od przeprosin, tylko od tego, że jesteś naprawdę – tu, teraz, sobą. I to wystarczy. A ty na tej planecie przecież nie po to, żeby dawać się szantażować. Ty tu po to, żeby żyć. A życie nie potrzebuje twojego poczucia winy. Potrzebuje ciebie.

p.s.

I żeby nie było: świadomie wybieram rodzaj żeński ze względu na szacunek do wrażliwości kobiet i inteligencji mężczyzn, którzy potrafią ten rodzaj zamienić.

Artykuł Zdejmij kaganiec poczucia winy pochodzi z serwisu Stanisław Andrzej Penksyk.

Po ostatnim tekście o metkach zastanawiałaś się pewnie, czy nazbierałaś więcej tych pozytywnych, czy jednak przeważyły negatywne. Ale nie o to chodzi. Chodzi o to, żeby w ogóle przestać się metkować. Bo prawda jest taka, że nie musisz. No, chyba że któraś naprawdę dobrze na tobie leży, otula cię jak miękki sweter w zimowy dzień – to ją sobie zostaw! Ale jeśli któraś cię uwiera, drapie w duszę albo ogranicza jak za ciasne dżinsy po świętach – czas na zmiany.

Rzadko kiedy sama sobie przypinałaś metkę. Zazwyczaj robili to inni. Ludzie uwielbiają etykietować, szufladkować i pakować wszystko – łącznie z tobą – do pudełek z napisem „wiem, kim jesteś”. Rodzice, dziadkowie, nauczyciele, przyjaciele – wszyscy chcieli dobrze: „Ty zawsze taka cicha”, „nigdy nie była dobra z matematyki”, „ładna, ale niezdarna”… A wyszło jak zwykle: metki wrosły w ciebie tak głęboko, że już ich nie zauważasz, tylko myślisz, że taka jesteś.

Z czasem zaczynasz sama sobie przypinać metki. Dla świętego spokoju, żeby tylko nie próbować: „Nie umiem”, „to nie dla mnie”, „zawsze taka byłam” – to bardzo wygodne. I w jakimś sensie zrozumiałe. Bo zmiana wymaga odwagi. „Ja mam przykręcić gniazdko? Przecież nie jestem mężczyzną!” – jakby płeć była wymówką a śrubokręt skomplikowaną maszyną NASA. Tu nie chodzi o gniazdko. Chodzi o to, czy jesteś gotowa sięgać po nowe. Ale rozmowy o rozwoju osobistym możesz prowadzić godzinami, prawda? Tyle że rozwój zaczyna się właśnie tam, gdzie kończy się „nie umiem” i „to nie dla mnie”.

Gdy mówisz z przekonaniem: „nie mam zdolności do języków”, to po prostu zakładasz z góry, że nie warto się starać. I rzeczywiście – dopóki nosisz tę metkę, angielskiego się nie nauczysz. Tak samo z gotowaniem, sprzątaniem, praniem! Wiem coś o tym. Też mówiłem kiedyś, że nie umiem gotować. Ani sprzątać. I to była wygodna prawda – dopóki życie nie powiedziało: „sprawdzam”. Kiedy byłem bezrobotny, a moja mała żonka utrzymywała rodzinę, musiałem te umiejętności odkryć w sobie na nowo. Gotowałem, prałem, ogarniałem – i przyznam, że z czasem nawet to polubiłem.

A kiedy mówisz o sobie „jestem nerwowa” – to już nie etykietka, to całe logo! Tłumaczysz, że „to geny” i masz spokój – nie trzeba z tym nic robić. W końcu każdy wie, że jesteś nerwowa, więc twoje wybuchy i fochy mają certyfikat autentyczności. Tyle że ta metka nie chroni – ona izoluje. Czy to na pewno twoje geny, czy tylko przekonanie, które ktoś ci sprzedał? Bo może to nie nerwowość, tylko potrzeba zrozumienia. Może nie wybuchowość, a brak przestrzeni na oddech. Może wystarczy zdjąć tę metkę, by poczuć, że jesteś kimś więcej niż etykietą. Jesteś sobą – wciąż zmieniającą się, niegotową wersją siebie. I to jest w porządku.

p.s.

W dalszym ciągu wybieram rodzaj żeński ze względu na szacunek do wrażliwości kobiet i inteligencji mężczyzn, którzy potrafią ten rodzaj zamienić. 

Artykuł „TAKA JUŻ JESTEM” – CZYLI NAJWIĘKSZE KŁAMSTWO, KTÓRE SOBIE POWTARZASZ. pochodzi z serwisu Stanisław Andrzej Penksyk.

Większość ludzi ma problem z kochaniem siebie. Bo przecież miłość do siebie brzmi trochę infantylnie, a poza tym to pierwszy krok do narcyzmu, prawda? Nieprawda. To pierwszy krok do tego, żeby nie zwariować w świecie, który płaci lajkami i serduszkami za taniec na TikToku, a nie za pogodzenie się z własnymi niedoskonałościami w lustrze.

Miłość własna to nie jest głośne obwieszczanie wszystkim, że jesteś zajebisty. To raczej ciche i ciepłe „dziękuję” powiedziane sobie po cichu rano, kiedy udało ci się wstać z łóżka. A nie wszyscy mają na to ochotę, gdy życie przypomina bardziej grę w pokera niż strategiczną układankę. Ludzie, którzy muszą mówić światu, jacy są cudowni, wcale nie kochają siebie. Oni się siebie boją. Dlatego próbują przekonać wszystkich wokół, że są kimś wyjątkowym – żeby chociaż przez chwilę samym sobie nie wydać się nic niewartym.

Prawdziwa miłość własna nie potrzebuje publiczności. Właściwie najlepiej rośnie w ciszy. To stan, w którym nie musisz przekonywać innych, że jesteś warta kochania, bo już sama siebie kupiłaś – z całym dobrodziejstwem inwentarza: z bałaganem w głowie, wstydem z przeszłości i cellulitem. I wtedy – zaskakujące, ale dopiero wtedy stajesz się naprawdę dostępna dla innych. Bo nie oczekujesz od nich, że załatają ci dziury w duszy, tylko możesz z czystym sercem coś dla nich zrobić, bez kalkulacji i neurotycznego „a oni mnie też lubią?”.

Miłość własna nie czyni cię przecież ślepą na innych. Wręcz przeciwnie – pozwala wreszcie patrzeć na nich bez krzywego zwierciadła oczekiwań i strachu. Jeśli siebie nie kochasz, to każda uwaga staje się atakiem, każda odmowa – zdradą, a każde „nie” – końcem świata. Ale jak już jesteś ze sobą za pan brat, to świat może ci nawet splunąć w zupę, a ty najspokojniej w świecie poprosisz o nową.

Bo prawdziwa miłość do siebie to nie wianek z róż na głowie i taniec na łące – to odwaga wstania po upadku, gotowość przytulenia się mimo wszystko i czułe „jeszcze raz”. To nie jest łatwe, od czasu do czasu „łapiemy doła” i myślimy o sobie jak najgorzej. Takie doświadczenie też jest potrzebne, żeby sobie powiedzieć: „Nie jestem idealna/y. I właśnie za to się kocham”.

Artykuł NIE MUSISZ BYĆ IDEALNA/Y, ŻEBY SIEBIE POKOCHAĆ. pochodzi z serwisu Stanisław Andrzej Penksyk.