Zakładam, że tak. I dlatego odkładam na bok istotę jako metafizyczne „coś”, co definiuje tożsamość bytu niezależnie od przypadkowych cech czy zmian. Sprowadzam zatem pytanie do człowieka i jego mądrości. Ale czym, do licha, jest mądrość? To umiejętność praktycznego wykorzystywania wiedzy i doświadczenia do podejmowania rozsądnych, przemyślanych decyzji, które przynoszą dobre skutki. A przynajmniej nie wywołują katastrofy.

Człowiek mądry to ten, kto łączy rozum z uczuciem. Potrafi rozpoznać dobro i zło – i wybrać to pierwsze, nawet gdy drugie kusi bardziej. Zakładając to wszystko, mam wrażenie, że homo sapiens – choć to „sapiens” coraz częściej brzmi jak ironiczny przydomek – jednak mądrzeje. Powoli. Niezgrabnie. Ale mądrzeje. Bo mądrość rzadko ma doktorat. Częściej ma siwe włosy, wory pod oczami i „małpkę” w kieszeni. Wie już, co to znaczy mieć, a co być.

A pani czy pan doktor często myli mądrość z informacją. Gromadzi dane jak Polacy makaron przed plandemią – a nie umie odpowiedzieć dziecku, dlaczego ludzie się krzywdzą. Dlatego twierdzę, że mądrość to nie „więcej wiem”, tylko „lepiej czuję”. Tyle że dziś wrażliwość nie jest w cenie, więc nikt się z nią nie obnosi. Przeciętny korpoludek wie, jak zoptymalizować czas pracy, ale nie wie, jak wysłuchać przyjaciela.

Kiedyś, na planie filmowym (PitBull), wjechał na mnie Andrzej Grabowski – za to, że za głośno się śmiałem. Zrobiło mi się przykro. I wtedy podeszła do mnie inspicjentka. Powiedziała: Nie przejmuj się. Nie wszyscy lubią, jak ktoś się cieszy, bo sami zapomnieli, jak cieszyć się życiem. Mądra starsza pani! Czy zatem ludzie zmądrzeją? Może nie wszyscy. Może nie dziś. Ale jeśli choć jeden człowiek dziennie zatrzyma się, spojrzy w oczy drugiemu i powie: Widzę cię. Jesteś ważny – to ja wierzę, że damy radę. Bo każda mądrość zaczyna się od serca, które ma odwagę być miękkie.

p.s.

Dostałem kilka maili z zarzutem, że to niesprawiedliwe – bo w moim sklepie nie da się już kupić osobno niektórych książek, ale wciąż są dostępne w „komplecie”. Macie rację. Wydawca przygotował kilka takich ostatnich kompletów – pięknie zapakowane, leżą i czekają. I  nie mam zamiaru ich dekompletować. A co do sprawiedliwości – umówmy się. Nie było, nie ma i nie będzie. Więc zamiast bić się o iluzję sprawiedliwości, może lepiej napić się herbaty i przyjąć, że świat działa według własnych zasad. Czasem bez sensu. Czasem kompletnie.

Artykuł Mądrość zaczyna się od miękkiego serca. pochodzi z serwisu Stanisław Andrzej Penksyk.

Mój bliski nieznajomy informatyk opowiedział mi, jak przez pomyłkę wysłał żonie kwiaty z karteczką „Dziękuję za cudowną noc”! Kwiaty miały trafić do pani coach, z którą pracowali do późna i razem rozwiązali „nierozwiązywalny” problem, ratujący jego firmę. Po przyjściu do domu schował się w łazience w pierwszym odruchu, ale potem pomyślał: „Dobra, trzeba się przyznać i przestać panikować”. I wiecie, co się okazało? Żona zareagowała śmiechem. Bo człowiek, który potrafi się przyznać do błędu, nie tylko rozbraja sytuację, ale także uwalnia się od wstydu.

A technologia? Technologia jest tylko narzędziem. Jak młotek. Może przydać się przy budowie domu albo stłuc nim szybę. Ale my szukamy super młotka, podobno nawet Chińczycy wymyślili taki młotek, który dziesięciokrotnie wzmacnia energię ręki! Ciekawe? Warto być ciekawym. Zawsze byłem ciekawy, ale prawie zawsze wszystko kwestionowałem. Kiedyś robiłem to instynktownie, teraz robię z absolutnym przekonaniem, że to może być fake-news. Dlatego przez wiele lat moim najmocniejszym narzędziem była ironia i sarkazm. Ironia jest jak najbardziej w porządki, ale dużo lepsza, piękniejsza i twórcza jest miłość.   

Miłość jest w każdym z nas, wystarczy zajrzeć w głąb siebie. I nie mówię tu o łatwym uczuciu z komedii romantycznych. Miłość to czasem podejmowanie trudnych decyzji: że jednak zapytasz, jak się czuje Twój wredny sąsiad, że przebaczysz komuś, kto Cię zranił, uwierzysz, że możesz zacząć od nowa. W miłości jest siła, której żaden chip nie zastąpi. Ludzkość można uratować tylko przez miłość. Nie bój się miłości! Pomyślcie o tym, co powiedział Seneka: „Nie ten jest odważny, kto się nie boi, ale ten, kto pokonuje strach”.

A gdy złapiesz się na myśli, że technologia zrobi za Ciebie wszystko, wstań, podnieś głowę i zrób coś, czego nie zrobi za Ciebie żaden algorytm – na przykład upiec ciasto. Nie wykręcaj się, że nie masz talentu do pieczenia. Może wyjdzie zakalec, ale przynajmniej będzie to Twój zakalec. Nie warto martwić się o talent. Że nie jesteś tak zdolna/y jak inni? Jeśli jesteś zdolna/y do miłości, to w zupełności wystarczy. Staraj się kochać wszystkich ludzi, bo na poziomie duchowym wszystko jest jednością, a więc wszyscy są Tobą a Ty wszystkimi.

p.s.

Jeśli mówimy o pieśniach biesiadnych odwołujących się do polskiej tradycji szlacheckiej, polskiego romantyzmu oraz do folkloru ukraińskiego to właśnie pieśń „Hej sokoły” stoi na pierwszym miejscu tej listy. Podobno została napisana po polsku a za autora uznaje się Tomasza Padurę, polsko-ukraińskiego poetę, ale źródła tego nie potwierdzają. Kompozytorem jest za to bez wątpienia Maciej Kamieński, twórca oper i wodewilów XIX wieku. Pieśń miała tylko wtedy inny tytuł „Żal”. Dziś już nie ma takiej romantycznej fascynacji Ukrainą i Kozaczyzną, ważnej w dziewiętnastowiecznej polskiej literaturze i muzyce, ale piosenka została. I jeszcze ciekawostka, w klipie wykorzystałem zdjęcia z wyprawy mojego przyjaciela Krzysztofa Czarnoty i jego kompanii na Ukrainę: HEJ SOKOŁY!

Artykuł MIŁOŚĆ – SIŁA, KTÓREJ ŻADEN ALGORYTM NIE ZASTĄPI. pochodzi z serwisu Stanisław Andrzej Penksyk.